malarzowi, zawartego ...

wych zw. pyksis. Zdobione dekoracją malarską lub reliefową, w.gr. są cennym źródłem do poznania gr. religii, obyczajów, życia codziennego. Ze względu na rodzaj dekoracji malarskiej, w produkcji w.gr. wyróżnia się kilka stylów. Styl geometryczny rozwijał się gl. w Attyce, Beocji i na Peloponezie w XII-VIII w. p.n.e. Wazy zdobiono wówczas układanymi pasowo elementami geometrycznymi, lub zgeometryzowanymi postaciami ludzi i zwierząt. Charakterystyczna była tendencja do pokrycia dekoracją całej powierzchni naczynia (np. wazy -, dipylońskie). Styl orientalizujący prezentowały gł. produkty pochodzące z wybrzeży Azji Mniejszej, Peloponezu i wysp gr. (szczególną aktywność przejawiały warsztaty Koryntu i Rodos) w VII w. p.n.e. Wazy z tego okresu zachowywały pasowy układ dekoracji, na którą składały się fryzy zwierzęce i. motywy roślinne, kształtowane pod wpływem wzorów sztuki orientalnej. Wśród wyobrażeń występują też postacie ludzkie (wazy -*¦ Fikellura). Styl czarnofigurowy, zw. od charakterystycznej dwubarwnej dekoracji — czarna figura na czerwonym tle, występował gł. w wyrobach z Aten i Chalkis w latach 560—530 p.n.e. Na wymodelowanym naczyniu malarz wykonywał rylcem szkic rysunku. Figury i elementy dekoracji malował tzw. -> pokostem, w którym wykonywał następnie linie tworzące modelunek wewnętrzny. W toku wypalania naczynia w piecu garncarskim warstwa pokostu ulegała stopieniu, łącząc się trwale z powierzchnią wazy. Przez regulowanie dostępu powietrza w procesie wypalania powodowano redukcję tlenku żelaza zawartego w pokoście, wskutek czego partie malowane zabarwiały się na czarno. Po zwiększeniu dopływu tlenu partie odsłonięte utleniały się, uzyskując barwę czerwoną. W stylu czarnofigurowym nie obowiązywał już układ pasowy. Centralną partię naczynia zdobiło przedstawienie figuralne o tematyce gł. mit., rzadziej zaczerpniętej z życia codziennego. Wazy były zwykle sygnowane imieniem garncarza i malarza. W okresie stylu czarnofigurowego tworzyli m.in.: Sofilos, Klitias, Ergotimos, Eksekias, Ama-zis. Styl czerwonofigurowy, rozwijający się 530-400 p.n.e., był odwrotnością stylu poprzedniego — na czarnym tle ukazywano czerwoną figurę. Dawało to większe możliwości malarzowi, który wykonywał rysunek wewnętrzny postaci posługując się pędzelkami zanurzonymi w pokoście o różnym stężeniu. W okresie tym na w.gr. przedstawiano sceny o tematyce mit., wątki heroiczne zaczerpnięte z eposów i sceny z życia codziennego. W rozwoju stylu czerwonofigurowego wyróżnia się następujące okresy: w latach 530—480 p.n.e. styl surowy, ukazujący rysunek postaci ludzkiej w oparciu o tradycje stylu czarnofigurowego; jego przedstawicielami byli m.in.: Andokides, Eufronios, Eutymides, Kleofrades, Brygos, Makron, Duris; styl swobod-