o i palmowe ...

pojedynczych lub wiązkowych), k. palmowe oraz k. > protodoryckie i hathoryckie. Od okresu Nowego Państwa k. egip. zyskiwały często monumentalną skalę oraz bogatą dekorację rzeźbiarską i malarską. W Mezopotamii k. występowały rzadko. Masywne k. gliniane, ozdobione barwną mozaiką z ceramicznych sztyftów odkryto w Uruk. Specyficzny typ k. o rozszerzającym się ku górze trzonie wykształci! się w kręgu kultury egejskiej (gł. na Krecie). W Iranie k. stosowane w okresie achemenidzkim miały smukłe, żłobkowane trzony oraz ozdobne, rozbudowane głowice z protomami byków i lwów. Grecy stworzyli trzy typy k., wchodzące w skład podstawowych — porządków architektonicznych: doryckiego, jońskiego i korynckiego. K. gr. miały -*¦ entazis, a ich proporcje ustalano drogą ścisłych obliczeń ( ¦ moduł). Przy ustawaniu k. architekci gr. stosowali wiele specjalnych zabiegów dla uzyskania pożądanych efektów optycznych (np. krzywizny horyzontalne i wertykalne). W Rzymie oprócz k. zapożyczonych z Grecji znane były jeszcze k. toskańskie i kompozytowe. K. bizant. różniły się od rzym. większą*zdobnością i swobodniejszą interpretacją wzorów klasycznych. W Indiach, gdzie nie było powszechnie obowiązujących kanonów architektonicznych, występowało równolegle wiele typów k., których ewolucja zmierzała ku coraz bardziej dekoracyjnym formom. W Ameryce okrągłe k. zastosowali jako pierwsi Toltekowie. Były to proste, masywne słupy o ciężkich proporcjach. Kapitele i bazy były silnie uproszczone i pozbawione ozdób.