i lecz poetyki ...

Wieloaspektowość stylu romantycznego gwarantowała miejsce również dla humoru. Nie stanowił on jednak elementu centralnego, lecz miał charakter uzupełniający. Styl Pana Tadeusza ilustruje najlepiej zasadę mieszania gatunków, będącą cechą poetyki romantycznej. Można tu odnaleźć wiele elementów komediowych (sytuacji, wypowiedzi, konstrukcji postaci); mają one duże znaczenie dla wykładni językowo-stylistycznej tekstu. Humor ujawnia się zarówno w partiach liryczno-poetyckich, jak i realistycznych, nie ogranicza się tylko do fragmentów komediowych (np. scena zalotów czy najbardziej w tym charakterze utrzymana księga VII), lecz stanowi element charakteryzacji języka wszystkich postaci. W owych stylizacjach językowych przepojonych humorem dochodzi do głosu Mickiewiczowskie wyczucie słowa. Dla celów humorystycznych poeta sięgnie po komizm mowy potocznej (np. wypowiedź Kropiciela), aby zderzyć go ze stylem podniosłym (tyrada Hrabiego); chętnie okrasza wszystko humorystycznymi powiedzonkami. Humor w Panu Tadeuszu „urealnia" odchodzący świat szlachecki, czyni go bliższym czytelnikowi, lecz także współtworzy sensy wyższe tekstu, staje się bowiem wykładnikiem idei i światopoglądu twórcy.